Hoofdprijs op het IV Internationale Filmfestival van Moskou, 1965
Een “Oscar”, de premie van de Amerikaanse Academie voor cinematografie, 1968
Een MOSFILM-productie
Alle gedachten, die enorme gevolgen hebben,
zijn altijd eenvoudig.
Mijn hele gedachte bestaat hierin,
dat indien verdorven mensen met elkaar verbonden zijn
en een kracht vormen,
dan moeten eerlijke mensen alleen hetzelfde doen.
Zo eenvoudig is dat.
LEV TOLSTOJ
OORLOG EN VREDE
ANDREJ BOLKONSKIJ
Regieleiding Sergej BONDARTSJOEK
Filmconcept Sergej BONDARTSJOEK,Vasilij SOLOVJOV
Cameraleiding Anatolij PETRITSKIJ
Artistieke leiding Michaïl BOGDANOV, Gennadij JASNIKOV
Muziek Vjatsjeslav OVTSJINNIKOV
Geluid Joerij MICHAJLOV
Nederlandse ondertiteling ruscico
RoIverdeling:
Natasja Rostova - Loedmila SAVELJEVA
Pierre Bezoechov - Sergej BONDARTSJOEK
Andrej Bolkonskij - Vjatsjeslav TICHONOV
Ilja Andrejevitsj Rostov - V. STANITSIN
Gravin Rostova - K. GOLOVKO
Nikolaj Rostov - O. TABAKOV Petja Rostov - N. RODIN, S. JERMILOV
Sonja - I. GOEBANOVA
Nikolaj Andrejevitsj Bolkonskij - A. KTOROV
Vorstin Marja - A. SJOERANOVA Liza Bolkonskaja - A. VERTINSKAJA
Vorst Vasilij- B. SMIRNOV Hélène - I. SKOBTSEVA
Anatole - V. LANOVOJ Dolochov - O. JEFREMOV
Graaf Bezoechov - N. TOLKATSJOV Achrosimova - J. TJAPKINA
Droebetskaja - K. POLOVIKOVA Droebetskoj - E. MARTSEVITSJ
Scherer - A. STEPANOVA
Catiche - D. FIRSOVA Karagina - G. KRAVTSJENKO
Koetoezov - B. ZACHAVA Toesjin - N. TROFIMOV
Bagration - G. TSJOCHONELIDZE Denisov - N. RYBNIKOV
Aleksandr I - V. MOERGANOV Napoleon - V. STRZJELTSJIK
Keizer Frans - V. SAFRONOV Generaal Mack - N. BOEBNOV
Sjinsjin - I. SOLOVJOV Nesvitskij - J. TSJEKOELAJEV
Timochin - P. SAVIN
Stafofficier - A. SMIRNOV Regimentscommandant - V. BADAJEV
ST. PETERSBURG, 1805
De bekende Anna Pavlovna Scherer,
freule en vertrouwelinge van keizerin Maria Fjodorovna,
gaf zulke soirees bij zich thuis,
zoals alleen zij de gave had ze te organiseren.
Vandaag “trakteerde” Anna Pavlovna haar gasten
op de Franse artistocraat burggraaf Mortemart,
naar Rusland gevlucht voor de verschrik- kingen van de antichrist Napoleon Bonaparte.
De executie van hertog van Enghien was noodzakelijk voor de staat.
Nee, Napoleon is een groot man, de revolutie was een grootste zaak...
Neemt u mij niet kwalijk, mijn lieve burggraaf,
maar dat vervelende feest bij de gezant
ontneemt mij het genoegen en onderbreekt u.
lk vind het heel jammer uw verrukkelijke soiree te moeten verlaten.
ln de salon van Scherer kwam
"de bloem van de intellectuele kern van de Petersburgse society” bijeen,
zoals Anna Pavlovna zelf zei.
De stand van de politieke graadmeter
was nergens zo duidelijk, als op deze soirees, waar
de stemming van de aan het hof gelieerde Petersbrugse kringen op gebaseerd was.
Mijn man verlaat mij, hij gaat zijn dood tegemoet.
Zegt u eens, waar is deze weerzinwekkende oorlog nou goed voor?
U gaat vechten, vorst?
Generaal Koetoezov wil mij graag als zijn adjudant hebben.
- En Liza, uw vrouw? - Zij gaat naar het platteland.
Hoe kunt u nou ons van uw charmante echtgenote beroven?
Waarom kunnen mannen niet leven zonder oorlog?
Waarom willen wij, vrouwen, niets,
waarom hebben wij niets nodig?
Wat heb je met mademoiselle Scherer gedaan? Nu wordt ze helemáál ziek.
Deze abt is een heel interessant iemand, maar hij begrijpt de zaak niet goed.
Volgens mij is eeuwige vrede mogelijk,
maar ik kan niet, hoe moet ik dat zeggen,
maar alleen niet door politiek evenwicht.
Je moet niet overal maar alles zeggen, watje denkt.
Heb je nu eindelijk een besluit genomen? Word je gardecavalerist of diplomaat?
lk weet het nog steeds niet. Mij staat noch het een, noch het ander aan.
Maar hij moet vrijmetselaar zijn...
Laten we liever over belangrijke dingen praten. Ben je bij de cavaleriegarde geweest?
Nee. Maar er kwam een gedachte in me op en ik wilde u daarover vertellen.
Nu is er een oorlog tegen Napoleon.
Als dat nou een vrijheidsoorlog zou zijn, zou ik dat begrijpen,
ik zou als eerste dienst nemen in het leger.
Maar Engeland en Oostenrijk helpen tegen de grootste mens ter wereld...
dat is onjuist.
Als mensen alleen zouden vechten voor hun overtuigingen, zou er geen oorlog zijn.
Dat zou geweldig zijn!
Dat kan heel goed zo zijn, maar dat zal nooit gebeuren.
Waarvoor gaat u nou vechten?
Waarvoor?
lk weet het niet.
Het moet.
Bovendien ga ik...
lk ga, omdat het leven, dat ik hier leid, mij niet ligt.
Vaak denk ik, waarom is Annet niet getrouwd?
Wat bent u toch dom allemaal, messieurs, dat u niet met haar getrouwd bent.
Neemt u me niet kwalijk, maar u begrijpt niets van vrouwen.
- Wat ' ruziezoeker bent u, Pierre. - lk ruzie ook met uw man.
lk begrijp niet, waarom hij wil gaan vechten.
Wanneer gaat u?
Toen ik me bedacht, dat ik al die banden moet verbreken, die zo veel voor me betekenen...
En dan, weetje, Andrej...
Waar ben je bang voor, Liza? Dat begrijp ik niet.
Alle mannen zijn egoïsten.
Vanwege zijn grillen laat hij me in de steek, sluit me alleen op, op het platteland.
Metje vader en je zuster.
Toch ben ik dan alleen, zonder vrienden. En hij wil, dat ik nergens bang voor ben.
Toch heb ik niet begrepen, waarje bang voor bent.
De dokter schrijft voor datje eerder naar bed moet. Je moest maar gaan slapen.
Wat maakt mij het uit, dat monsieur Pierre hier is.
lk had je dat allang willen zeggen, Andrej.
Waarom ben je nu zo anders tegen me? Wat heb ik je aangedaan?
Je gaat het leger in, je hebt geen medelijden met me.
Je doet tegen me alsof ik een zieke ben of een kind.
Nog maar een halfjaar geleden was je niet zo.
lk vraag u op te houden.
Rustig toch, vorstin, dat lijkt u allemaal maar zo,
omdat, ik verzeker u...
lk heb zelf ondervonden... Waarom... Omdat...
Nee, neemt u me niet kwalijk, een buitenstaander is hier niet op zijn plaats.
Nee, komt u tot rust.
- Tot ziens. - Wacht, Pierre.
De vorstin zal me niet het genoegen wil- len ontnemen metjou de avond door te brengen.
- Hij denkt alleen aan zichzelf! - Lise!
Ga nooit trouwen, mijn vriend, dat is de raad die ik je geef.
Trouw niet, voordatje jezelf gezegd hebt, datje alles hebt gedaan watje kon,
voordatje niet meer houdt van de vrouw, die je uitgezocht had,
voordatje haar niet duidelijk voorje ziet.
Anders maak je een verschrikkelijke vergissing en is er niets meer aan te veranderen.
Trouw als je een oude man bent die nergens meer voor deugt.
Anders gaat al het goede en verhevene, datje in je hebt, verloren.
Alles raak je kwijt aan kleinigheden.
Jij zegt, Bonaparte en zijn carrière.
Maar toen hij werkte, op zijn doel afging, was hij vrij.
Hij had niets anders dan zijn doel, en hij heeft zijn doel bereikt.
Maar hier... salons, geroddel, bals, ijdelheid, nietigheid.
Dat is die vicieuze cirkel, waar ik maar niet uit kan komen.
Maar wat praat ik over mezelf?
Laten we het overjou hebben.
En wat moet ik over mezelf zeggen? Wie ben ik?
Een buitenechtelijke zoon, zonder titel, zonder vermogen.
En inderdaad, ik ben vooralsnog vrij, dat is waar, en ik voel me daar goed bij.
lk weet alleen niet, wat ik moet beginnen, ik wilde u om raad vragen.
lk ben op je gesteld, omdatjij de enige levende mens bent
in onze kringen.
Kies uit watje wilt: gardecavalerist, diplomaat.
Je zult het overal goed doen.
Maar één ding: ga niet meer naar de Koeragins, hou op zo'n leven te leiden.
Dat past totaal niet bij jou: al die drinkgelagen, die huzarenstreken...
Weet u wat? Werkelijk waar, ik denk dat al heel lang.
Met dit leven kan ik niets besluiten, niets overdenken.
lk heb problemen en geen geld. Vandaag heeft hij me uitgenodigd, maar ik ga niet.
Geef me je erewoord, datje er niet meer heen gaat.
Erewoord.
Petroesjka, lieve vriend. Vooruit, jij!
ledereen aan de kant, anders denken ze nog, dat ik me vasthoud.
Vooruitjij ' s, krachtpatser!
Wacht. Koeragin. Luister!
Als iemand hetzelfde doet, dan betaal ik hem 100 imperialen.
Begrijpen jullie?
Op de plaats rust!
Heren, dat is waarnzin! Hij zal te pletter vallen.
Niet aan hem zitten, je maakt hem bang. Hij valt te pletter en wat dan?
Als er me nu nog iemand komt lastigvallen,
dan laat ik hem meteen naar beneden toe zeilen.
Leeg!
Heren, ik ga hetzelfde doen!
lk neem een borrel. Geef me een fles rum!
En er hoeft niet gewed te worden.
Laat me, laat me!
Jij krijgt op de trap al duizelingen.
Laat ze me een fles geven en ik doe het.
Luister, ik zal metje wedden, maar morgen.
En nu gaan we naar de actrices!
We gaan! En we nemen de beer mee!
Vorst Vasilij is langsgeweest.
Dan moet graaf Bezoechov er wel heel slecht aan toe zijn.
lk heb erg veel medelijden met de arme graaf Bezoechov.
Met zijn gezondheid is het ook zó al slecht gesteld,
en nu die teleurstelling met zijn zoon, dat is de genadeslag.
Wat hebben ze nou eigenlijk gedaan?
Ze hebben met z'n drieën ergens een beer vandaan gehaald,
namen hem mee in de koets en namen hem mee naar de actrices.
Ze vingen de wijkagent,
bonden hem vast aan de beer en lieten de beer in de Mojka zakken.
De beer zwom, en de wijkagent lag bovenop hem.
Dat was een mooi gezicht, ma chère, die wijkagent!
Wat vreselijk! Wat is hier te lachen, graaf?
Dolochov is gedegradeerd tot soldaat,
Anatolij Koeragin is door zijn vader in bescherming genomen,
en Pierre Bezoechov is naar Moskou gestuurd.
lk hoop, dat niemand in Moskou hem zal ontvangen.
Ze wilden hem aan mij voorstellen, ik heb dat resoluut afgewezen:
ik heb tenslotte dochters.
Maar toch, ma chère, is het een geweldige grap.
Die wijkagent zal er mooi hebben uitgezien. Dat kan ik me wel voorstellen!
Monsieur Pierre.
Daar is ze! Ma chère jarige!
Je verwent haar de hele tijd, llja.
Dag, mijn liefste. Gefeliciteerd.
- Wat een beeldig kind. - Buskruit. Ze lijkt op mij.
Ja, heel leuke kinderen.
Sonja! Wat is er metje? Hoe kun je nou zo doen?
- Laat maar, laat u me met rust. - lk heb aan de hele wereld geen boodschap.
Jij alleen bent alles voor me, ik zal hetje bewijzen.
- lk houd er niet van, als je zo praat. - lk zal het niet meer doen. Vergeef me, Sonja.
Wat goed.
Boris, komt u hier.
lk moet u iets zeggen.
Hierheen.
Wat mag dat dan wel niet zijn?
Geeft u de pop een kus.
Wilt u het niet?
Nou, komt u dan hiernaartoe.
Dichterbij.
Nog dichterbij.
En wilt u mij wel kussen?
Aan de lieve jarige met haar kindertjes.
Watjij, oude zondaar, je verveeltje waarschijnlijk in Moskou?
Ach, vadertje, wat is er aan te doen?
Deze vogeltjes zullen opgroeien, er moeten mannen voor hen worden gezocht.
En, kozak van me?
lk weet, dat het een kreng van een meid is, maar ik houd van haar.
Zeg, m'n beste! Kom eens hier! Kom, kom eens, m'n beste!
Alleen ik heb ook tegen je vader de waarheid gesproken, toen dat nodig was.
En jij moet de waarheid helemaal te horen krijgen.
Een mooi nummer, dat ben je! Een mooie jongen!
Zijn vader ligt op zijn sterfbed, en hij vermaakt zich.
Zet een wijkagent bovenop een beer.
Schandelijk, vadertje! Je kon maar beter gaan vechten.
Wel, het zal nu wel tijd zijn om aan tafel te gaan?
Het manifest van de oorlogsverklaring is al verschenen in Petersburg.
lk heb het zelf gezien.
Het is al overhandigd aan de bevelhebber in Moskou.
En waarom moeten wij zo nodig oorlog gaan voeren met Bonaparte?
Hij heeft Oostenrijk al een toontje lager laten zingen. Als het nu onze beurt maar niet is.
Omdat, mijn waarde heer, de keizer het weet!
Ech, Jerjoma, zatje maar thuis,
zatje je spindels maar te draaien.
Dat past verbazingwekkend goed bij ons.
Wij moeten vechten tot de laatste druppel bloed
en sterven voor onze keizer.
En dan zal alls in orde zijn.
En zo min mogelijk redeneren.
Zo denken oude huzaren erover.
En wat vindt u,
jongeman en jonge huzaar?
lk ben het volkomen met u eens.
lk ben ervan overtuigd, dat de Russen moeten sterven of moeten overwinnen.
Een echte huzaar, jongeman!
Waar maakt u zich daar zo druk over?
Wat sla je metje vuist op tafel, op wie ben je zo kwaad?
Je denkt waarschijnlijk, dat hier de Fransen voorje staan.
lk spreek de waarheid.
Alsmaar over de oorlog. Maar zoon gaat trouwens ook, Marja Dmitrjevna.
En ik heb vier zonen in het leger zitten, en ik zit niet te kniezen.
Op alles rust Gods wil.
En als je op de kachel ligt ga je dood, en op het slagveld is God genadig.
Dat is zo.
Weetje, dat ik Pierre heb laten halen,
en dat de graaf, wijzend op zijn portret, hem bij zich heeft gevraagd?
lk bid God voortdurend om één ding, mijn cousin,
dat Hij hem genadig mag zijn
en dat Hij zijn prachtige ziel rustig de aarde zal laten verlaten.
Ja, dat is zo.
Maar 't zit zo, en dat weetje zelf ook, dat de graaf een testament geschreven heeft,
waarin hij zijn hele landgoed aan Pierre nalaat.
Hij kan zoveel testamenten geschreven hebben.
Aan Pierre kan hij niets nalaten, Pierre is een buitenechtelijk kind.
Hoe kun je dat nou niet begrijpen, Catiche!
Je bent zo knap, hoe begrijp je nou niet,
dat wanneer de graaf een brief heeft geschreven aan de tsaar,
waarin hij vraagt om zijn zoon als wettig te erkennen,
dat Pierre dan al graaf Bezoechov zal zijn.
En dan krijgt hij volgens het testament alles.
Van moeder moet ik vragen of u wilt dansen.
lk ben bang de dansfiguren door elkaar te halen.
Maar als u mijn leraar wilt zijn...
Semjon! Ken je “Danila Koepor”?
Kijk naar papá! Kijk naar papá!
Ons vadertje toch! Een adelaar!
Laat ons bidden tot den Heer!
Heer, ontferm U.
Heilige Koning,
goedertierende en genadevolle Heer Jezus Christus,
strek Uw almachtige en sterke hand uit
naar Uw dienaar Kirill.
Wij allen bidden en vragen om Uw genadevolle menslievendheid
voor Uw dienaar Kirill, die berouw heeft over zijn zonden,
neemt U hem aan door Uw menslievendheid.
Want U komt alle glorie toe in de eeuwen der eeuwen.
Amen!
Heer, ontferm U, Heer, ontferm U!
Had de graaf me niet geroepen, dan was ik naar huis gegaan.
Mijn vriend, ik lijd niet minder dan u, maar weest u een man.
Aan ' mensenleven is een grens gesteld. Die is niet te overschreiden.
Het is nog nooit voorgekomen, dat iemand een derde hartaanval overleeft.
Wat voor ' frisse man was hij. En wie zal die rijkdom toekomen?
Gegadigden genoeg.
Weest u niet bedroefd. Hij heeft u gevraagd te komen. Dat is goed.
Drinken?
Pierre?
Misschien moet vorst Vasilij geroepen worden?
Hij wil op zijn andere zij gelegd worden.
Wee mij, bandeloze, wee mij, verdoemde,
Want ik strek mijn armen uit naar mijn vrienden,
en tranen vloeien uit mijn ogen,
maar niemand heeft medelijden met mij. Weent over mij,
weent bitter over mij, o mensen:
Want smartelijk scheidt mijn ziel zich van mijn lichaam.
Laat me door, zeg ik u!
lk neem alle verantwoording op me. U weet niet, wat u doet.
- Een walgelijke vrouw. - Laat me door!
Wat doet u?! Hij sterft, en u laat mij alleen!
Ja, hier hebt u op gewacht. Nu kunt u blij zijn.
Ach, mijn vriend.
Hoeveel zondigen we, hoeveel bedriegen we.
En waarom allemaal?
lk ben al over de vijftig, mijn vriend...
Alles eindigt met de dood.
De dood is verschrikkelijk.
Hij is niet meer.
Laten we gaan, ik doe u uitgeleide.
Probeert u te huilen. Niets geeft zo veel opluchting, als tranen.
God zal u ondersteunen.
U bentjong, en nu, hoop ik, eigenaar
van een enorm vermogen.
Generaal en vorst Nikolaj Andrejevitsj Bolkonskij,
die als bijnaam "de Pruisische koning” had,
leefde sinds de tijd, dat hij ten tijde van tsaar Paul naar het platteland was verbannen,
ononderbroken op zijn landgoed "De Kale Bergen”
met zijn dochter, vorstin Marja.
Alles goed metje? Ga zitten.
Voor morgen...
Wacht, er is een brief voorje.
- Van Eloisa? - Ja, van Julie.
lk laat nog twee brieven passeren, en de derde lees ik door.
lk ben bang, datjullie veel onzin schrijven.
-Leest u dan tenminste deze door, papa. - De derde, zei ik!
Wel, jongedame...
Deze driehoeken lijken op elkaar.
Zie je, de zijden van de hoeken a, b en c van een bepaalde driehoek...
De strenge dagorde, volgens welke het leven op de Kale Bergen zich voltrok,
kon zelfs het afscheid van de zoon niet verstoren, dat vandaag plaats zou hebben.
Hoe herken ik hem hier...
Wat is uw vadertje een intelligent man.
Misschien ben ik daarom ook bang voor hem.
Gaat u zitten.
Michaïl lvanovitsj, gaat u zitten.
Je moet zo veel mogelijk lopen.
Tegen jouw wil in zal Hij je redden en zich overje ontfermen
en zal Hij je tot Zich laten bekeren,
omdat alleen in Hem en waarheid en rust is.
Alsjeblieft, André, doe het voor mij.
- Je gaat? - lk ben gekomen om afscheid te nemen.
Kus me hier.
Dank je.
Waarvoor bedankt u me?
Datje de boel niet op z'n beloop laat en datje je niet achter een vrouwenrok verstopt.
De dienst gaat voor alls. Dank je.
Als je iets moet zeggen, zeg het dan. Deze twee zaken kunnen tegelijk worden gedaan
't Gaat om mijn vrouw. lk schaam me ervoor, dat ik haar aan u achterlaat.
Wat klets je nou? Zeg waar 't op staat.
Wanneer mijn vrouw moet bevallen, laat u dan een vroedvrouw komen uit Moskou.
lk weet, dat niemand kan helpen, als de natuur niet helpt.
lk ga accoord, dat er op de miljoen gevallen één ongelukkig geval voorkomt.
Maar dat is haar en mijn fantasie.
Ze hebben haar van alles gezegd, ze heeft een droom gehad en ze is bang.
lk zal het doen.
De zaken staan er slecht voor, hè?
- Wat staat er slecht voor, vadertje? - Je vrouw!
lk begrijp het niet.
Er is niets aan te doen, m'n vriend. Ze zijn allemaal zo.
Wees niet bang, ik zal 't niemand zeggen. En jij weet 't zelf.
Wat is er aan te doen? Ze is mooi!
lk zal alles doen, wees gerust.
Geef deze brief af aan Michaïl lllarionovitsj.
lk schrijf hem, dat hij je niet lang als adjudant bij zich moet houden.
Een waardeloze functie!
Zeg tegen hem, dat ik aan hem denk en van hem houd.
Ja, en schrijf me, hoe hij je ontvangt.
Als alles goed is, dien dan maar.
De zoon van Nikolaj Andrejevitsj Bolkonskij zal niet dienen als gunst.
En kom nu hier naartoe.
Het zal zo moeten zijn, dat ik eerder zal sterven dan jij.
Hier zijn mijn aantekeningen. Geef ze na mijn dood aan de keizer.
Hier is een assignatie en een brief:
dat is een premie voor degene, die de ge- schiedenis van de oorlogen van Soevorov schrijft
Dat moetje aan de Academie overhandigen.
Hier zijn mijn notities.
Lees ze voorjezelf als ik er niet meer ben, je zult er iets aan hebben.
lk zal het allemaal doen, vadertje.
Nou, en nu vaarwel!
Onthoud één ding, vorst Andrej.
Als je sneuvelt, zal dat mij, oude man die ik ben, pijn doen.
En als ik te weten kom, datje je niet ge- dragen hebt als een zoon van Nikolaj Bolkonskij
zal ik me schamen!
Dat had u me niet hoeven zeggen, vadertje.
lk wilde u nog iets vragen.
Als ik zal sneuvelen, en als ik een zoon zal hebben,
laat hem niet van u gaan.
Laat hem bij u opgroeien. Alstublieft.
Moet ik hem niet aan je vrouw geven?
We hebben afscheid genomen. Ga nu.
Ga!
Een 50.000 man sterk Russisch leger onder bevel van Koetoezov
betrad het territorium van Oostenrijk
om zich te verenigen met het geallieerde leger van de Oostenrijkse generaal Mack,
voor gezamelijke acties tegen Napoleon.
Ze hebben gezegd, dat Koetoezov loenst, dat-ie maar één oog heeft.
Nou en of! Hij loenst bij 't leven!
Nee maat, hij heeft meer ogen dan jij. Laarzen, voetlappen, alles heeft-ie bekeken.
Zoals-ie naar m'n laarzen keek, nou, ik dacht...
Hielden ze nou maar ' rustpauze, anders moeten we nog 5 werst lopen met 'n lege maag.
De Duitsers hebben ons rijtuigen gegeven Dan rijd je, alsofje heel belangrijk bent.
Daar waren Polen, alles was Russisch. En nu - één en al Duitsers.
Zangers, vooruit!
Mijn nieuwe gang, mijn nieuwe gang,
Mijn nieuwe gang van ahornhout met traliewerk.
Over dit gangetje zal ik niet meer lopen
En mijn lief niet aan de arm hebben.
Een jong meisje kwam buiten de nieuwe poort.
De nieuwe poort van eikenhout, met traliewerk.
Ze liet een valk uit haar rechtermouw los.
Vlieg, mijn valk, hoog en ver!
Vlieg, vlieg, mijn valk, hoog en ver.
Hoog en ver, naar mijn geboortestreek.
Naar mijn geboortestreek!
Goedenmorgen!
Lang leve de Oostenrijkers! Lang leve de Russen!
Lang leve de hele wereld!
En, vorst?
Er is verordend een notitie op te stellen, waarom we niet vooruit komen.
En waarom dan niet? ls er geen bericht van Mack?
Als Mack verslagen is en het geallieerde leger vernietigd,
dan zou er wel een bericht komen.
Waarschijnlijk wel.
Bevelhebber Koetoezov.
De bevelhebber is bezig. Wie zal ik zeggen dat er is?
De bevelhebber is bezig!
U ziet een ongelukkige Mack.
- Waarom ben je zo somber? - Er is niets om vrolijk over te zijn!
Gaat u aan de kant. Maak ruimte vrij.
lk heb de eer u te feliciteren! Generaal Mack is aangekomen.
Hij is helemaal gezond, alleen is hij hier ' beetje gewond.
Als u, waarde heer, een grappenmaker wilt zijn,
dan kan ik u daaraan niet hinderen.
Maar ik zeg u,
dat als u nog een keer de pias uithangt in mijn aanwezigheid,
dan zal ik u leren, hoe u zich moet gedragen!
- lk heb u alleen gefeliciteerd. - lk maak geen grapje tegen u!
Wat is dat nou, m'n beste?
Begrijp - we zijn óf officieren en dienen onze tsaar en ons vaderland,
zijn blij over gezamenlijk succes en treuren over onze mislukkingen,
óf we zijn lakeien, die staatszaken koud laten.
40.000 man zijn gesneuveld, het leger van onze bondgenoot is vernietigd,
en u kunt daarbij grappen maken.
Alleen kwajongens mogen zich zo vermaken.
Wat fijn is het, zodra er Gascongers te zien zijn. En wat denk je?
Ze gaan met z'n drieën op pad en nemen een brug in.
De Fransen steken de brug over, en nu is hun leger aan de overkant van de Donau.
Maar als de Fransen de Taborbrug over zijn gegaan,
betekent dat, dat het leger van Koetoezov afgesneden is, het is ten dode opgeschreven!
Dat is 't hem nou juist.
Wacht u, ik heb mijn plannen met u voor vanavond.
ls ze niet beeldig?
Wat zal degene die haar man wordt, gelukkig zijn.
Aan haar zijde zal de meest onopvallende man onwillekeurig
de meest opvallende plaats innemen in de society, nietwaar?
- lk zou uw menig willen weten. - Ja, ja, ze is mooi.
Nou, vorst, vaarwel.
Christus zij metje.
lk geefje mijn zegen voor een grote heldendaad.
Kom bij mij zitten.
Staat u me toe te blijven in het detachement van vorst Bagration.
Ga zitten, ik heb zelf goede officieren nodig.
lk heb ze zelf nodig.
Er ligt nog veel in het verschiet, er zal nog van alles gaan komen.
Als van het detachement van Bagration een tiende deel overblijft,
zal ik God danken.
Daarom vraag ik ook gestuurd te worden naar dat detachement.
Bagration moest met 4000 afgematte soldaten
gedurende een etmaal het hele vijandelijke leger tegenhouden.
Deze tijd had Koetoezov nodig,
om zijn met trossen verzwaarde leger
buiten bereik van de Fransen te brengen, die drie keer zoveel manschappen hadden.
Wat is dit nou, heren, zo kunt u toch niet weggaan!
Neem u nou, mijnheer stafkapitein.
Kapitein Toesjien, schaamt u zich niet?
U moet, als artillerist, het goede voorbeeld geven, en u hebt geen laarzen aan.
Straks komt er nog alarm, en u bent zonder laarzen.
U zult er mooi uitzien.
Mag ik de heren verzoeken naar hun posten te gaan?
De soldaten zeggen, datje blootsvoets sneller bent.
Naar uw posten.
Steeds dichterbij kwam het plechtige moment,
waarvoor zoveel inspanningen en ontberingen waren geduld,
waarvoor vijftien jaar lang soldaten waren gedrild,
zonder gezin en huis waren gelaten,
en van een boer een soldaat was gemaakt,
waarvoor 80.000 mensen op het veld leefden zonder vrouw, moeder, kinderen,
zonder deelname aan alle aspecten van het burgerleven,
leefden en zich voortbewogen in een vreemde, onbekende streek,
op het veld, op de wegen, in de bossen,
voor zichzelf en voor anderen
alle comfort van een gewoonlijk, menselijk leven veronachtzamend.
Voor al deze mensen werd de weg geen weg naar het gezin,
naar plezier en naar het werk,
maar een weg naar een omtrekkende beweging, naar de aanval,
huizen werden geen huiselijke haarden, maar plaatsen voor een hinderlaag,
mensen werden geen broeders,
maar wapens en onvermijdelijke slachtoffers van de dood.
Nee, m'n beste, als 't mogelijk zou zijn te weten,
wat er na de dood komt,
dan zou niemand van ons bang zijn voor de dood.
Dus, m'n beste...
Ofje nou bang bent, of niet bang bent, je ontkomt er toch niet aan.
En je bent alsmaar bang...
Ach jullie, geleerde mensen.
Jullie artilleristen zijn geleerd,
omdatjullie alles metje mee mogen nemen: én wodka, én iets erbij te eten.
En je bent alsmaar bang.
Je bent bang voor 't onbekende, dat is 't .
Wat ze ook mogen zeggen, dat de ziel naar de hemel gaat...
We weten immers, dat er geen hemel is, er is alleen maar een atmosfeer.
Trakteer eens op uw kruidendrankje, Toesjien.
Een kruidendrankje mag wel.
En toch, het toekomstige leven beërven...
Het is begonnen! Het is zover!
Angstaanjagend en vrolijk!
Het is begonnen! Het is zover!
Doe er nog twee lijnen bij. Verpletter ze, Medvedjev!
Schöngraben brandt!
lk verzoek u, Uwe doorluchtigheid, terug te trekken.
Alsublieft, Uwe doorluchtigheid, om Gods wil!
Kijk, ziet u maar!
De Fransen.
Ze lopen mooi.
Links, links...
Sluit de gelederen!
Bataljon, halt!
Ransels afdoen!
Ga met God!
Wat is dit? lk beweeg niet, ik ben gevallen, ik ben gedood.
Daar zijn mensen. Zij zullen me helpen.
Wat zijn dat voor mensen? Het zullen toch geen Fransen zijn?
Here God, Hij, die in deze hemel is, red me, vergeef me en bescherm me.
Ze komen toch niet naar mij toe?
Waarom?
Om mij te doden? Misschien inderdaad om mij te doden.
Mij, van wie iedereen zo houdt?
Dat kan niet, dat ze me willen doden!
De batterij van Toesjien was vergeten.
De dekking, die naast de kanonnen van Toesjien had gestaan, was weggegaan.
De vijand kon niet veronderstellen dat het drieste kanonvuur kwam van
vier kanonnen, die door niemand verdedigd werden.
lntegendeel, hij veronderstelde,
dat hier, in het midden, de voornaamste krachten van de Russen geconcentreerd waren.
- Heren! Allemaal terugtrekken! - ledereen terugtrekken.
- Wat wilt u, Uwe Edele? - Niets. Een granaat!
Verpletter!
Nou, Matvejevna, moedertje, laat ons niet in de steek!
Hè, je begint te roken, je begint weer te roken.
Kapitein Toesjien! Kapitein!
Bent u gek geworden? U hebt twee keer bevel gekregen terug te trekken, en wat doet u?
Niets, ik...
Terugtrekken! Allemaal terugtrekken!
Uwe Excellentie, hier zijn twee trofeeën.
lk heb een officier krijgsgevangen ge- maakt, de compagnie is getuige!
Goed zo.
Vergeet u, Uwe Excellentie, de gedegradeerde Dolochov niet!
Een bajonetwond! lk ben aan het front gebleven!
Vergeet u het niet, Uwe Excellentie!
Kapitein Toesjien, u is bevolen terug te trekken.
Nou, tot ziens.
Tot ziens, m'n beste, lieve ziel. Vaarwel.
Kapitein, om Gods wil, ik ben gewond aan mijn arm.
Om Gods wil, ik kan niet lopen, laat u mij op een wagen zetten.
Zet hem op een wagen.
Leg je overjas neer, jij, oompje.
Gaat u zitten.
Koetoezovs leger van 35.000 man
was gered.
De volgende dag werd de aanval door de Fransen niet hervat
en het overblijfsel van het detachement van Bagration sloot zich aan bij Koetoezov.
- Doet 't soms pijn? - Houdt u op, om Christus' wil.
Er zijn nogal wat mensen die in één dag in de vernieling zijn geholpen. Vreselijk!
Uwe Edele, de generaal vraagt naar u. Hier, hij staat in de hut.
lk dank iedereen, heren.
Hoe komt het dat de wapens zijn achtergelaten?
lk weet het niet, Uwe doorluchtigheid.
Er waren geen mensen, Uwe doorluchtigheid.
U had die kunnen nemen uit de dekking.
Dat er geen dekking was, dat zei Toesjien niet,
hoewel dat absoluut waar was.
Hij was bang daardoor een andere officier in verlegeheid te brengen.
Uwe doorluchtigheid!
U hebt mij gestuurd naar de batterij van Toesjien.
lk heb daar tweederde van de mensen en paarden dood aangetroffen,
twee kapotte kannonen en geen enkele dekking.
En als Uwe dooluchtigheid mij toestaat mijn mening te geven,
dan hebben we het succes van vandaag 't meest te danken aan het werk van deze batterij
en de heldhaftige standvastigheid van kapitein Toesjien in zijn compagnie.
Kapitein Toesjien, u kunt gaan.
Dank je, m'n beste, datje me gered hebt.
Dank je!
Op de avondzitting van de staatsraad
las onze nieuwe generaal-gouverneur Sergej Koezmitsj
een rescript voor van de keizer uit het leger.
Het rescript begon met de woorden:
"Sergej Koezmitsj! Van alle kanten bereiken mij geruchten...”
De arme graaf was niet bij machte verder te lezen.
Zo is hij niet verder gekomen, dan “Sergej Koezmitsj”.
Ja, geen haar verder.
"Sergej Koezmitsj...” Van alle kanten “Sergej Koezmitsj”.
Zo, zo, alles gaat goed.
Een paar keer begon hij opnieuw,
maar hij hoeft maar “Sergej” te zeggen, en hij begint te snotteren.
"Koezmitsj”, en er vloeien tranen,
en “van alle kanten”, en zijn stem wordt gesmoord in gesnik.
En weer pakt hij z'n zakdoek, en nog een keer...
lk moet haar eindelijk zien te begrijpen
en me er rekenschap van geven wie ze is.
Heb ik me eerder vergist, of vergis ik me nu?
Nee, ze is niet dom. Ze is beeldschoon.
Bent u tevreden over deze avond?
Deze naamdag was voor mij één van de allerleukste.
Het is al laat, ik...
Wel, Ljolja?
"Sergej Koezmitsj van alle kanten...”
Natuurlijk, het is een schitterende partij, maar geluk, mijn lieve...
Huwelijken worden in de hemel gesloten.
"Sergej Koezmitsj...”
Waar ging die grap over? lk heb hem niet gehoord.
lk weet het ook niet.
Alina, moetje ' s zien, wat ze daar doen.
Alsmaar hetzelfde.
God zij dank! Mijn vrouw heeft me alles gezegd!
Mijn vriend, Ljolja!
lk heb heel gelukkig.
lk hield van je vader.
Ze zal een goede vrouw voorje zijn.
God zegene jullie!
Vorstin, kom nou hier!
Mijn kindje, God geve dat alles goed zal zijn.
Hélène.
Ach, haal die dingen eraf... Hoe heten ze nou...
Nu is het al te laat, het is gebeurd.
En ik houd van haar.
De slag bij Austerlitz noemden de tijdgenoten
de slag van drie keizers.
De Russische en de Oostenrijkse keizers inspecteerden hun geallieerde leger.
Wat moeten we doen, als Napoleon tot de aanval overgaat?
Dat wordt niet voorzien.
Heren, onze dispositie voor morgen, zelfs voor vandaag,
want het is al na middernacht,
kan niet worden veranderd.
U hebt haar gehoord, en we zullen allemaal onze plicht uitvoeren.
En vóór een slag is niets zo belangrijk, als goed uitslapen.
Ja, morgen, morgen.
Morgen, zo'n voorgevoel heb ik, zal ik voor de eerste keer
eindelijk alles moeten laten zien, wat ik kan doen.
Michaïl lllarionovitsj! Wat denkt u van de slag van morgen?
lk denk, dat de slag zal worden verloren.
Dat heb ik graaf Tolstoj gezegd en heb hem gevraagd dat aan de keizer door te geven.
lk wil roem.
lk wil bekend zijn onder de mensen, ik wil dat ze van me houden.
Het is immers niet mijn schuld, dat dat 't enige is wat ik wil, het enige waarvoor ik leef.
Ja, alleen daarvoor!
lk zal dat nooit iemand zeggen. Maar wat moet ik doen?
Dood, verwondingen, mijn gezin kwijt raken - ik ben nergens bang voor.
lk geef alles om een minuut van roem, van overwinning over de mensen,
voor de liefde van de mensen voor mij, die ik niet ken.
En als er dan niets overblijft, behalve te sterven?
Wel, als dat nodig is,
zal ik dat niet slechter doen dan anderen.
Uwe Excellentie, alles is uitgevoerd.
Wat doen ze, wat doen ze.
We wensen u gezondheid toe, Uwe Excellentie!
Op de plaats rust!
Waarom begint u nou niet, Michaïl lllarionovitsj?
lk wacht nog, Uwe Majesteit. Nog niet alle kolonnes hebben zich verzameld.
We zijn tenslotte niet op een parade, Michaïl lllarionovitsj,
waar ze niet beginnen, voordat alle legers gekomen zijn.
Daarom begin ik ook niet, Majesteit, omdat we niet op een parade zijn
en niet op de Tsaritsyn-weide.
Overigens, als u het beveelt, Uwe Majesteit...
Na vier uur 's middags
was de slag verloren op alle punten.
- Dat is de vijand. - Nee!
Kijk dan toch!
Jongens, 't is bekeken!
Stop, waar ga je naartoe?
Bent u gewond?
De wond is hier niet, maar hier. Houd ze tegen!
Och, Bolkonskij! Wat is dit toch?
Jongens, voorwaarts!
Wat stil, rustig
en plechtig.
Helemaal niet zo, als toen we renden, schreeuwden en vochten.
Hoe heb ik deze hoge hemel niet eerder kunnen zien?
En wat ben ik gelukkig, dat ik eindelijk van zijn bestaan te weten gekomen ben.
Ja, alles is leeg, alles is bedrog, behalve deze eindeloze hemel!
Niets, niets is er, behalve deze hemel.
Maar zelfs die is er niet,
er is niets, behalve stilte, rust.
En God zij dank!
Dit is nou een prachtige dood.
Einde eerste deel
TWEEDE DEEL
Denisov! Ze zijn aangekomen!
Nikolenjka!
Kaarsen! Thee! lk wist het niet! Nikolenjka! Mijn vriend!
En ik dan?!
Vasilij Denisov. Een vriend van uw zoon.
Welkom!
lk weet 't , Nikolenjka heeft me geschreven.
Natasja, Vera, hier is hij dan, Denisov.
We zijn erg blij u te zien.
Ach, wat fijn. Uitstekend!
Vorstin Marja!
Andrej?
lk heb bericht. Hij is noch onder de krijgsgevangenen, noch onder de gesneuvelden.
Koetoezov schrijft... dat hij is gesneuveld.
Vadertje, draait u er niet omheen, laten we samen gaan huilen.
Schurken! Smeerlappen!
Het leger te gronde richten!! Mensen te gronde richten! Waarvoor?
Ga het Lise zeggen.
Vadertje, zegt u me, hoe het gebeurd is.
Kom.
Hij is gesneuveld in een slag,
waarbij bevolen was de besten van Rus- land en Ruslands roem te gronde te richten.
Ga, vorstin Marja! Ga en zeg het Lise. lk kom zo.
Marie, geet me je hand.
Hier... Voel je het?
lk voel me zo vreemd.
En weetje, Marie, ik zal heel erg van hem houden.
Wat is er metje, Masja?
Niets.
lk voel me zo bedroefd. Bedroefd om Andrej.
Hebben jullie iets van Andrej ontvangen?
Nee. Je weet, dat er nog geen bericht aan kon komen.
Maar vadertje maakt zich ongerust, en ik ben bang.
Dus niets?
Nee.
Mitjenjka, ga snel naar Moskou
en regel een opdracht voor Maksimka de tuinman.
Tegen vrijdag wil ik hier 200 potten hebben.
Er zijn ook nog zangers nodig, aardbeien, verse ananassen.
Komt in orde graaf, Bezoechov junior is aangekomen,
en nu halen we alles uit zijn orangerie.
Ja, zegt u tegen Bezoechov, dat hij moet komen, ik zal hem schrijven.
- Wat, is hij samen met zijn vrouw? - Mijn vriend, hij is heel ongelukkig.
En deze jonge Bezoechov is zo'n verheven, hemelse ziel.
lk zal proberen hem wat te troosten.
Wat is er dan toch aan de hand?
Dolochov, Maria lvanovna's zoon, heeft haar helemaal gecompromitteerd.
Pierre had hem uit de narigheid gehaald, bij zich thuis in Petersburg uitgenodigd, en ja...
Ze is hier naartoe gekomen, en die waaghaals is haar achterna gegaan.
Ze zeggen, dat Pierre helemaal uit het lood geslagen is door zijn verdriet.
U moet toch maar tegen hem zeggen, dat hij naar de club moet komen.
Daar is wat afleiding, het zal een geweldig feest worden!
Wat doet u? Hoort u het dan niet?
Op de gezondheid van Zijne Majesteit de keizer!
lk had u niet eens herkend.
Waarom wil je niet meer met hem omgaan?
Laat maar. Hij is een halvegare.
Op de gezondheid van de held van onze laatste campagne,
vorst Pjotr lvanovitsj Bagration!
Door roem en lauweren gekroond Na roemruchte, wonderlijke daden,
heeft het noodlotjou, de eer der Russen, uitverkoren held,
hierheen gebracht!
Rust na het slagveld uit ln de kring van vredige medeburgers.
Menigmaal heeft hier het gerucht
Over al jouw daden rondgewaard.
Hoe verheugt heel Moskou zich Jou binnen haar muren te zien.
Rust na het slagveld uit ln de kring van vredige medebrugers.
En nu dan maar op de gezondheid van de mooie vrouwen.
U ziet slecht door uw bril.
De affaire van uw vrouw met Dolochov is alleen voor u een geheim.
U ziet slecht door uw bril.
De affaire van uw vrouw met Dolochov is alleen voor u een geheim.
Op mooie vrouwen, Petroesja, en op hun minnaars.
U ziet slecht door uw bril.
De affaire van uw vrouw met Dolochov is alleen voor u een geheim.
Waagt u het niet!
lk geef het niet!
U... u bent een schurk.
lk daag u uit.
Misschien had ik hetzelfde gedaan in Dolochovs plaats.
lk zou het zelfs waarschijnlijk gedaan hebben.
Waar is dit duel goed voor, deze moord?
Weggaan van hier, wegrennen, me ergens verstoppen!
Op dit voor u heel belangrijke ogenblik, graaf,
wil ik u toch de hele waarheid zeggen.
lk vind, dat deze zaak onvoldoende gewicht heeft
en het niet waard is, dat er bloed om vergoten wordt.
U was niet helemaal billijk, graaf, u bent uit uw slof geschoten.
Ja, verschrikkelijk dom...
Staat u me dan toe uw spijtbetuiging over te brengen,
en ik ben ervan overtuigd, dat onze opponenten uw excuses zullen aanvaarden.
- Laat u me het bespreken. - Waarom praten?
Het maakt niets uit.
Wel, bent u zo ver?
- Maar misschien... - Absoluut geen enkele verontschuldigingen!
Zegt u me alleen, waar ik heen moet moet lopen en welke kant ik op moet schieten.
Wat?
Oh ja, zo. lk weet het wel, ik was het alleen vergeten.
- Zullen we beginnen? - Goed dan maar.
De opponenten hebben een verzoening afgewezen. Wilt u beginnen?
Bij het woord “drie” uit elkaar gaan.
Eén, twee...
Drie!
Nee, nee, het is niet afgelopen.
Naar de barrière!
Dekt u zich!
Erlangs! Erlangs...
Dom, dom...
Dood, dood, leugen.
Dom, dom. Dood, leugen...
En? Hoe voel je je?
Met mij gaat het wel, maar ik heb haar gedood, ik heb haar gedood...
Ze overleeft dit niet.
Wie?
Mijn moeder.
Mijn engel, mijn verafgode engel. Moeder.
Rostov kwam tot zijn grote verbazing te weten, dat Dolochov,
die herrieschopper, die om 't minste of geringste met de hele wereld duelleerde,
in Moskou woonde bij zijn oude moeder en zijn gebochelde zuster
en de allerliefste zoon en broer was.
Wat is dit nou weer?
Wat hebt u aangericht, vraag ik u.
lk? Wat? lk...
Moest u zo nodig de held spelen?! Wat was dat voor duel?
Wat wilde u daarmee bewijzen?
Als u niet antwoordt, zal ik het u zeggen.
U gelooft alles.
Ze hebben u gezegd, dat Dolochov mijn minnaar was, en u hebt dat geloofd.
Maar wat hebt u daarmee bewezen? Wat hebt u bewezen met dit duel?
Dat u een stommeling bent. Maar dat weet iedereen ook zo wel.
Dit leidt ertoe, dat ik een mikpunt van spotternij zal zijn in heel Moskou,
dat iedereen kan zeggen,
dat u in een dronken bui iemand hebt uitgedaagd voor een duel,
op wie u zonder reden jaloers bent
en die in alle opzichten beter is dan u.
Waarom hebt u kunnen geloven, dat hij mijn minnaar was?
Omdat ik het prettig vind met hem om te gaan?
Als u intelligenter en aangenamer zou zijn, zou ik liever met u omgaan.
Praat u niet met me, alstublieft.
Waarom zou ik niet met u praten?
lk durf te zeggen, dat er maar weinig vrouwen zijn,
die met zo'n man als u geen minnaar zouden nemen.
Maar dat heb ik niet gedaan.
We kunnen beter gaan scheiden.
Scheiden? Zoals u wilt, als u me een vermogen geeft.
Scheiden, daarmee maakt u mij niet bang!
lk vermoord je!
Eruit!!!
Tichon!
Ga naar Marja Bogdanovna en zeg haar alleen:
de vorst laat vragen “wat?”.
Kom dan hier en vertel, wat ze gezegd heeft.
Zeg de vorst, dat de bevalling is begonnen.
Een bijgeloof leert, dat
hoe minder mensen weten van de baringsweeën van de aanstaande moeder,
hoe minder ze lijdt.
ledereen probeerde te doen alsof hij van niets wist.
Niemand sprak hierover,
maar aan alle mensen was te zien dat ze een of andere gezamenlijke zorg hadden,
dat hun hart weker was geworden en dat ze in het bewustzijn waren van iets groots,
iets ondoorgrondelijks, wat zich op dit moment aan het voltrekken was.
God is genadig, er is geen enkele dokter nodig.
Vorstin, moedertje, er komt iemand aangereden.
lemand over de allee, met lantaarns, dat moet de dokter zijn.
Ach, mijn God!
lemand moet hem tegemoet gaan. Hij kent geen Russisch.
- ls de vorstin gezond? - Ja, gezond.
Nee, dat kan niet waar zijn, dat zou veel te ongewoon zijn.
't ls me wat! Masja, lieverdje!
Klein zieltje van me...
God is genadig.
Ze verbaasde zich er niet over, dat hij was gekomen.
Ze begreep niet, dat hij gekomen was.
Zijn komst stond in geen enkele relatie tot haar barensweeën
en hun verzachting.
U mag niet naar binnen.
Waarom hebben ze het kind daarnaartoe gebracht?
Wat moet het kind daar? Of is het kind gebóren?
lk hield van jullie allemaal en heb niemand kwaad gedaan.
En wat hebben jullie met mij gedaan? Wat hebben jullie met mij gedaan?
Ach, wat hebben jullie met me gedaan en waarom?
lk kan jullie niet vertellen, hoeveel ik in deze tijd heb doorgemaakt.
Ja, we zijn erg veranderd sinds die tijd.
- Wat voor plannen hebt u? - Wat valt er nou over mij te praten...
Waarom dient u niet in het leger?
Na Austerlitz? Nee, dank u feestelijk.
Als Bonaparte hier zou staan, bij Smolensk,
ook dan zou ik niet gaan dienen in het Russische leger.
- Hebt u het gehoord van het duel? - Ja, daar ben je ook doorheen gekomen.
lk dank God, dat ik hem niet doodgeschoten heb.
Hoezo dan? Een kwade hond doodslaan is zelfs heel goed.
Een mens vermoorden is onrechtvaardig, onrechtvaardig.
Hoezo dan onrechtvaardig?
Wat rechtvaardig en onrechtvaardig is, daarover kan de mens niet oordelen.
De mensen zullen eeuwig dwalen, en nergens zullen ze meer in dwalen,
dan in datgene, wat ze rechtvaardig en onrechtvaardig vinden.
Onrechtvaardig is datgene, wat een andere mens kwaad doet.
En wie heeftje gezegd, wat datgene is, wat een andere mens kwaad doet?
lk ken in het leven maar twee werkelijke ongelukken:
gewetenswroeging en ziekte.
En geluk is alleen de afwezigheid van deze twee kwaden.
Voorjezelf leven, met vermijding van deze twee kwaden,
dat is nu mijn hele wijsheid.
Hoe kun je nou alleen voorjezelf leven?
Nee, nee, en duizend keer nee.
Voel ik dan niet in mijn ziel,
dat ik deel uitmaak van een enorm, harmonieus geheel?
lk voel, dat ik niet alleen niet kan verdwijnen,
zoals er niets verdwijnt in de wereld,
maar dat ik altijd zal bestaan en altijd al bestaan heb.
Dat is de leer van Herder. Maarje laat je overtuigen door de verkeerde dingen.
Leven en dood - dát is wat overtuigt.
Overtuigend is, wanneerje iemand ziet die je dierbaar is,
die metjou verbonden is,
bij wie je in de schuld staat en voor wie je je hoopte te verantwoorden.
En ineens lijdt diegene, wordt gekweld en houdt op te bestaan.
Waarom?
Het kan niet zo zijn, dat er geen antwoord is!
Mnja...
lk zeg alleen, dat niet argumenten overtuigen,
maar dat, wanneerje hand in hand met iemand door het leven gaat,
en ineens verdwijnt diegene...
daar, in het niets.
En jij staat stil voor die afgrond en kijkt erin.
lk heb er ook in gekeken.
Precies. Zeg ik dan niet hetzelfde?
Je moet leven, je moet liefhebben,
je moet geloven, dat we niet alleen nú op dit stukje aarde leven,
maar dat we ook hebben geleefd en eeuwig zullen leven, in alles.
Uwe doorluchtigheid, alles is zo licht!
- Wat? - Licht, Uwe doorluchtigheid.
Wat zegt hij?
Ja, iets over het voorjaar, waarschijnlijk.
Ja, alles is al zo groen. Het gaat zo snel.
En de berk is uitgelopen, en de vogelkers.
En de els begint al uit te lopen. Maar aan de eik is nog niets te zien.
Ja, hier is hij, de eik.
Lente,
en liefde,
en geluk...
En dat u niet genoeg krijgt van dat domme, zinloze bedrog.
Steeds maar hetzelfde, en alles is bedrog.
Er is geen voorjaar, geen zon, geen geluk.
lk geloof niet in uw hoop en in uw bedrog.
Ja, hij heeft gelijk, hij heeft duizenden keren gelijk, deze eik.
Laten anderen, die jong zijn, zich maar weer opnieuw laten bedriegen,
maar wij kennen het leven, ons leven is afgelopen.
Je moetje leven tot het einde toe leven,
zonder kwaad te doen, zonderje ongerust te maken en zonder iets te wensen.
Naar aanleiding van voogdijzaken op het landgoed bij Rjazan
moest vorst Andrej een onderhoud hebben
met de districtsadelmaarschalk, graaf Rostov.
- Alleen nog één keer. - Wanneer ga je nou eens slapen?
lk kan niet slapen. Wat moet ik nou toch doen?
Ach, wat schitterend. En nu slapen, punt uit!
Ga jij maar slapen, ik kan niet slapen.
Sonja, hoe kun je nou slapen?
Kijk toch eens, wat prachtig.
Word nou wakker, Sonja!
Er is nog nooit zo'n verrukkelijke nacht geweest.
Moetje eens kijken, wat een maan!
Ach, wat schitterend!
Kom eens hier, klein zieltje, schatje.
Zie je?
lk zou zo op mijn hurken gaan zitten,
zou mijn armen om mijn benen heenslaan...
Strak, zo strak mogelijk zou ik mijn armen om mijn benen heenslaan.
En wegvliegen. Zo!
Ja, hier, in dit bos, was deze eik,
waarmee we het eens waren.
Waar is hij nou?
Dit is diezelfde eik!
lk houd van jullie allemaal en heb niemand kwaad gedaan.
En wat hebben jullie met mij gedaan?
Je moet leven, je moet liefhebben,
je moet geloven, dat we niet alleen nú op dit stukje aarde leven,
maar dat we ook hebben geleefd en eeuwig zullen leven, in alles.
Nee, het leven is niet afgelopen met 31 jaar.
Het is niet genoeg, dat ik alles ken, wat er in me is.
Het is nodig, dat ook iedereen dit weet:
en Pierre, en dit meisje, dat naar de hemel wilde vliegen.
Het is nodig, dat iedereen mij kent,
zodat mijn leven niet alleen voor mijzelf geleefd wordt,
maar zodat het op iedereen afstraalt,
en zodat iedereen leeft, samen met mij!
Einde eerste serie